Plots ontstaat er een idee. Een gezamenlijke wens wordt
geboren.
Na een geweldige reis met Lakshmi kwamen er bucketlisten
van enthousiaste reizigers op tafel. Met groot plezier spraken
mensen hun wensen uit en werd één wens opgepakt door
Derek en Hilda.
Lakshmi ligt ten grondslag aan veel mooie reizen. Zij ontdekte
de mogelijkheden die er zijn voor mensen die
doof/slechthorend zijn en graag reizen. Qua gehoor is er geen
gemene deler. Iedereen kan mee. Gaandeweg blijkt dat
drijfveren van reizigers meer overeenkomen dan gehoor:
verbondenheid (het samen doen en er voor elkaar zijn) en
erkenning (geaccepteerd en gewaardeerd voelen).
MO-Travelers ontstaat en organiseert een eerste reis.
We gaan 3 weken op pad met de Trans Mongolië Expres van
Moskou, door Siberië, naar Mongolië en eindbestemming
Beijing. Ik mocht de organisatie ondersteunen op gebied van
communicatie. Zowel in de voorbereiding als tijdens de reis.
Al snel bleek er veel animo en besloten we met 2 NMG-tolken
en 2 schrijftolken mee te reizen. We hebben getwijfeld om
met meer tolken te gaan. Het zouden immers lange
werkdagen worden. Toch zijn we gevieren de uitdaging
aangegaan, achteraf bleek dit heel goed geweest te zijn. We
zijn goed op elkaar afgestemd, werken hard en zijn goed
gemutst. Door de voorbereidingsbijeenkomsten, waar we
mochten tolken, raakten we snel vertrouwd met de reizigers.
Goed voorbereid zijn we op pad gegaan. En wat was het
fantastisch gaaf. Wat een prachtige ervaring. Ik voel me een
geluksvogel met een baan als deze.
Jullie geven mij de kans om als tolk over onze mooie, unieke,
blauwe bol te reizen. Onderwijl geniet en werk ik. We werken
de hele dag en zijn ‘s nachts wisselend beschikbaar in geval
van nood. We doen er alles aan om de communicatie te
waarborgen. Met ons motto: communicatie is een eerste
levensbehoefte. Dat geeft soms hilarische taferelen.
Het begint al op het vliegveld waar we allerhartelijkst worden
ontvangen door een KLM-purser die voor ons gevoel heel
Schiphol heeft ingelicht dat we er zijn. In vol ornaat met
velowalker, keycords, tablets en wapperende handen
accepteren we de special treatment. In het vliegtuig tolken
we ‘gewoon’ verder. Ook boven 10.000 m hoogte, vertolken
we de mededelingen van de crew, de piloot maar ook de
onderlinge verhalen.
Overal waar we komen ontmoeten we behulpzame, vrolijke,
blij veraste mensen.
Met onze groep weten we mensen over de hele wereld te
raken en daar doen we niets speciaals voor. We hoeven er
alleen maar te zijn, blijkt. Mensen kijken ons na, trekken een
stukje met ons op en gaan met een andere blik verder. Of we
nu in Berlijn zijn, Mongolië of Beijing er zijn continu
verbindingen met mensen om ons heen.
Verbindingen die taal overstijgend zijn want we spreken
elkaars taal vaak niet. Natuurlijk is er overal wel een beetje
Engels wat we naar het Nederlands vertolken. Maar toch is het
niet de taal die op dat moment verbind.
Mensen zien dat de groep aandacht heeft voor elkaar, dat er
respect is, rust en vrolijkheid. Het werkt aanstekelijk. We
laten een spoor na...
Tijdens de reis vroegen we mensen die we ontmoetten iets op
te schrijven in ons gezamenlijke rode reisschrift. In allerlei
talen kregen we mooie wensen voor op ons pad.
Er zijn reizigers die niet eerder ervaringen op deden met
tolken tijdens hun reizen. Het roert me steeds weer als ik zie
wat het kan doen.
Als het gemiste zichtbaar wordt gaat er een wereld open. En
wij mogen dat meemaken. Ik zie in mijn werk als schrijftolk
dat mensen (plotsdoof, slechthorend, slechtziend, doof enz.)
bergen verzetten. Keihard knokken om een manier te vinden
om staande te blijven in een maatschappij die vaak weinig
doof vriendelijk is.
Al snel blijkt dat communicatie door aanwezigheid van tolken
wel vanzelfsprekend kan zijn. Waardoor mensen zich meer
gehoord lijken voelen. We hobbelen 7 dagen met elkaar in de
trein door de schitterende landen. We brengen de dagen en
nachten door in 4 coupes van 4 personen. Er was 1
tolkenslaapcoupé, die door de reizigers ook als rustcoupe
gebruikt kon worden. Hier laadden we alle
schrijftolkapparatuur op en hielden we siësta. We kropen
gedurende de dagen bij elkaar in de treincoupés om gezellig
te kletsen, zingen, eten etc. Alles gebeurt in een ruimte van
ongeveer 2m x 1,5m. Als tolken leek dat vooraf spannend
maar het kon. We hebben genoten. We gingen alle schaamte
voorbij:
Aten uit Beverzakken, wasten ons met Zwitsal billendoekjes,
tolkten de hele dag in een soort van pyjama, we vielen van de
Sinterklaasliedjes tot Vader Jacob in de meest mooie verhalen
van elkaar en medereizigers.
Al snel waren we bekenden van de restauratie uitbaters. Zij
genoten mee van de reuring die wij brachten en legden ons in
de watten.
In de bussen en tijdens de stadsrondleidingen is het een
geoliede machine. Wat een chaos lijkt is eigenlijk een goed
georganiseerde bende... zodra de gids in de bus de microfoon
pakt springen de NMG tolken uit de stoel, en zitten de
schrijftolken klaar om vanuit het Engels (met Russisch,
Mongools of Chinees accent) naar het Nederlands te vertalen.
Vanaf de tablets wordt meegelezen. Wanneer we met scherpe
bochten over slechte wegen rijden zijn we wel heel blij met
de coulance van de reizigers. Gelukkig kijken ze dan niet zo
nauw op een taalfoutje. Als we prompt stoppen voor een
wandeling met bezichtiging staat de velowalker paraat en
worden de tablets weer uitgedeeld om zo snel mogelijk verder
te kunnen. Ondertussen proberen we alle apparaten vol
geladen te houden.
In Mongolië sliepen we in Ger tenten zonder stroom. Het was
een hele uitdaging maar het is gelukt om 4 dagen (voor 17
mensen) schrijftolkapparatuur gereed te hebben, zonder
elektriciteit.
Ik kan nog heel veel meer schrijven over de ervaringen vanuit
de tolken m.b.t. deze reis. Maar in woorden is het niet uit te
drukken.
Steeds als we stappen zetten, waar dan ook op deze prachtige
mooie bol, laten we afdrukken achter en nemen we indrukken
mee. Dat geldt zowel voor tolken als voor reizigers. We zijn
samen verantwoordelijk voor deze afdrukken en de indrukken.
Ik ben jullie heel dankbaar dat ik mijn steentje mag
bijdragen.
Anita Noordhoff
Plots!